Bericht uit Bellagio

Forum - 1 juni 2010

Medewerkers en studenten laten regelmatig een paar maanden de Witte Singel achter om in het buitenland onderzoek te doen, college te geven of een master te volgen. Ernst van Alphen, hoogleraar Algemene Literatuurwetenschap, was vier weken in retraite om zich aan het Comomeer te wijden aan zijn onderzoek.

door Ernst van Alphen


Afgelopen maand ben ik vier weken te gast geweest in het Bellagio Onderzoeksinstituut van de Amerikaanse Rockefeller Foundation. Dit instituut is gevestigd in de villa Serbelloni, een villa die in 1959 aan deze stichting werd nagelaten. Iedere week arriveren er enkele nieuwe “residents”, en sluit de poort zich achter hen voor wie de vier weken verstreken zijn. Er zijn tussen de twaalf en vijftien onderzoekers op een enkel moment.

Een verblijf aan dit instituut is in alle opzichten een uitzonderlijke ervaring. Uitzonderlijk, omdat alles gedaan wordt opdat je vier weken lang geconcentreerd aan je onderzoek kan werken. Maar ook uitzonderlijk omdat je dit in zo’n vorstelijke omgeving mag doen. In de negentiende eeuw werd de villa regelmatig door het Britse koningshuis of door de Russische tsaren afgehuurd en streken zij daar met hun hofhouding gedurende de zomer voor twee maanden neer. Het dorp Bellagio, maar ook veel van de andere dorpjes aan het Comomeer, ademen nog de negentiende-eeuwse, vroeg twintigste-eeuwse sfeer uit, van laten we zeggen Thomas Mann en Rilke, toen adel en hogere klasse rond de Italiaanse meren hun zomers doorbrachten.

Luxueuze onderzoeksretraite

De villa, die uit de veertiende eeuw dateert, kwam in 1929 in het bezit van de rijke, Amerikaanse Ella Walker. Zij trouwde met een lid van de adellijke Thurn and Taxis familie. Vanaf dat moment ging zij als “Her Serene Highness, Ella, Principessa della Torre e Tasso” door het leven. Toen zij op 89-jarige leeftijd stierf, liet zij de villa met inrichting en kunstcollectie aan de Rockefeller Foundation na om er een plek van te maken waar wetenschappers en kunstenaars zich konden terugtrekken voor contemplatie en discussie en om te schrijven. De kunstcollectie is bepaald niet mis. Er is te veel om op te noemen, maar in de zaal waar geluncht wordt, kijkt een jongensportret van Cranach toe, in de zaal voor grote diners hangen Tiepolo’s, en in de ruimte waar cocktails worden geschonken, hangen schilderijen van Hubert Robert. En als toegift in de bibliotheek een Leonardo. Behalve de villa bevinden er zich op het terrein ook een zeventiende-eeuws klooster en een botenhuis. Deze twee gebouwen worden voor conferenties gebruikt. Per week zijn er twee congressen; de congresgangers worden tijdens hun verblijf van enkele dagen eenmaal in de villa uitgenodigd voor een diner samen met de residents.

Vier weken Bellagio voelen aan als een uiterst luxueuze onderzoeksretraite. In theorie kan je de villa ook gebruiken als een uitvalsbasis voor allerlei uitstapjes in de omgeving, en sommigen doen dat ook. Maar dat is duidelijk niet de bedoeling. Ook al wordt het niet met zo veel woorden gezegd, je wordt geacht zeven dagen per week aan je onderzoek te werken. De enige onderbreking daarvan zijn de maaltijden en het drinken van cocktails.

Solliciteren

Ik kan iedereen aanraden om te solliciteren. Dat doe je met een onderzoeksvoorstel en drie aanbevelingsbrieven, hoe internationaler hoe beter. Je maakt het meeste kans met een voorstel dat het afronden van een onderzoek betreft waarvoor je dus niet veel boeken meer nodig hebt. Er is in de villa namelijk geen serieuze bibliotheek. Goede nieuws is dat juist Europeanen extra aangemoedigd worden om te solliciteren. Omdat het instituut in Amerikaanse wetenschappelijke kringen zeer bekend is, komt het overgrote deel van de aanvragen uit de VS. Daarnaast doet de Rockefeller Foundation zelf veel moeite om het instituut in Afrika en Azië onder de aandacht te brengen. Dit alles resulteert erin dat Europeanen zijn ondervertegenwoordigd, iets wat men wil veranderen. Al met al wordt ongeveer één op de zes aanvragen gehonoreerd.

-------------------------

Lees verder: Inhoudsopgave Forum 10e jaargang, nummer 3

Laatst Gewijzigd: 02-09-2011